FANDOM


De begijnhofkapel

De begijnhofkapel is een rooms-katholieke kapel op het Begijnhof in Amsterdam. De echte naam van de kapel is de Ursulakapel. Op het begijnhof is nog een andere kapel die wel eens met de begijnhofkapel wordt verward, maar dit gebouw is eigenlijk de Engels-Hervormde Kerk. De kapel valt onder de Nicolaasparochie, wordt bediend door de paters en heeft een grote rol in de verering van het Mirakel van Amsterdam.

Al vanaf het ontstaan van het begijnhof in het begin van de veertiende eeuw stond er een kapel op deze plek. Toen de Engelse protestanten in 1578 de middeleeuwse kapel in gebruik namen, gingen de katholieke begijnen ergens anders op het begijnhof kerken. In 1665 werden twee huizen op deze plek samengevoegd tot één kerkruimte. Op 2 juli 1671 werd de eerste steen gelegd voor de grote verbouwing tot een echte kerkruimte naar een ontwerp van Philips Vingboons. Geheel in de mode van die tijd was dit katholieke bedehuis van buitenaf niet als kerk herkenbaar.

De kapel is in zijn geheel in de barok uitgevoerd. Om in de kleine ruimte zo veel mogelijk gelovigen uit t stallen, is er een galerij ingebouwd. Boven het hoogaltaar hangt een schilderij dat de opneming van Maria in de hemel uitbeeldt. Daarboven staat een beeld van de evangelist Johannes, één van de twee patronen van de kerk. Links aan de voorkant is een zijkapel voor Nicolaas van Myra, de patroon van de stad. Rondom in de kapel zijn afbeeldingen te zien die verband houden met het Mirakel van Amsterdam. De schilderijen boven de altaren aan de zijkant zijn geschilderd door Nicolaes Moeyaert.

Toen in de negentiende er meer belangstelling voor het Mirakel van Amsterdam kwam, gingen de Amsterdamse katholieken op zoek naar een kerk die als centrum voor deze verering kon gaan dienen. Oorspronkelijk viel het oog op de Heilige Stede, omdat deze kerk stond op de plek waar het mirakel had plaatsgevonden. Toen dat niet lukte, koos men voor de begijnhofkapel. Er werden paters aangetrokken voor de bediening en om de verering voort te zetten.

De Begijnhofkapel is een van de drie rectoraatskerken in de parochie van de heilige Nicolaas. Het pastoraat is toevertrouwd aan de Congregatie van het heilig Sacrament.

Aan het hoofd van de begijnhofkapel staat dan ook geen pastoor, maar een rector. Van 1 juli 2001 tot 15 januari 2014 was pater Eugène van Heyst 12,5 jaar lang rector. Per 15 januari 2014 is pater Pieter van Wijlick benoemd.

Vraag/Opdracht: Wat voor soort Kapel is de Begijnhofkapel?

Antwoord: Een Rooms-Katholieke kapel.


16e eeuw

De Hervorming had aan de begijnhoven een zware slag toegebracht. In de Noordelijke Nederlanden verdwenen ze, op enkele uitzonderingen na. In onze streken werden ze geplunderd en in brand gestoken tijdens de protestantse opstanden en de beeldenstorm. Sommige werden volledig verlaten. De bouwwerken die vandaag nog te zien zijn dateren uit de 17e en 18e eeuw.

17e eeuw

De 17e eeuw was de bloeiperiode van de begijnhoven. Eén op twintig vrouwen zouden dan tot de begijnenstand hebben behoord. Dit is vooral aan de Contrareformatie te danken. De begijnhoven kregen opnieuw vele schenkingen, en het aantal intredens steeg spectaculair. Houten en lemen huizen werden vervangen door stenen woningen, er werd volop aan vernieuwing gedaan.

20e eeuw

Vanaf de 20ste eeuw nam de invloed van het kerkelijk gezag af. Dit is te verklaren door de toenemende maatschappelijke bewustwording, de groeiende welvaart en het vertrouwen op een liefhebbende God dat door de eerste Wereldoorlog aan het wankelen was gebracht. De belangrijkste oorzaak van het verdwijnen van de begijnenbeweging was het feit dat er nu vele beroepen waren waarin ook de vrouwen hun levensvervulling konden vinden. De levenshouding van de begijnen beantwoordde niet meer aan de behoeften van de vrouw, en verloor haar aantrekkingskracht. Na Wereldoorlog II daalde het aantal begijnen zo liep mogelijk wegens gebrek aan nieuwe begijnen het begijn hof leeg.